Afganistan'da cinsiyet apartheidi derinleşiyor
- 11:42 19 Temmuz 2026
- Dünya
HABER MERKEZİ- Afganistan Kadın Özgürlük Güneşi Hareketi, Taliban'ın kadınları eğitimden, iş yaşamından ve kamusal alandan sistematik olarak dışladığını belirterek, uygulamaların "cinsiyet apartheidi" niteliği taşıdığını ve ülkenin geleceğini tehdit ettiğini vurguladı.
Afganistan Kadın Özgürlük Güneşi Hareketi, Taliban’ın kadınlara yönelik ayrımcı politikalarına dair yazılı açıklama yayımladı. Açıklamada, Taliban'ın Ağustos 2021'de yeniden iktidara gelmesinden bu yana kadınların en temel insan haklarını ellerinden aldığını ve ülkede "cinsiyet apartheidi" olarak nitelendirdiği ayrımcı bir düzeni kurumsallaştırdığını belirtti.
Hareket, kadınlara yönelik uygulamaların yalnızca temel hak ve özgürlükleri ihlal etmekle kalmadığını, aynı zamanda Afganistan'ın sosyal, ekonomik ve kültürel geleceğini de ciddi biçimde tehdit ettiğini vurguladı.
Eğitim yasakları kınandı
Açıklamada, altıncı sınıfın üzerindeki kız öğrencilerin eğitimine getirilen yasağın sürdürülmesi, üniversite ve yükseköğretim kurumlarına girişlerinin engellenmesi ile üniversiteye giriş sınavı olan Kankur'a katılmalarının yasaklanması eleştirilirken, kız çocuklarının eğitim hakkından mahrum bırakılmasının kadınları eğitimden, toplumsal yaşamdan ve kamusal alandan dışlamaya yönelik sistematik bir politikanın parçası olduğunu belirtti. Bu uygulamaların uluslararası insan hakları sözleşmeleri ve yükümlülüklerine açıkça aykırı olduğu ifade edildi.
Açıklamada, normal şartlarda fırsat eşitliğinin simgesi olması gereken üniversite giriş sınavının, mevcut koşullarda Afganistan nüfusunun yarısının eğitim, gelişim ve gelecek hakkından sistematik biçimde mahrum bırakılmasının sembolüne dönüştüğü kaydedildi.
‘Ülkenin geleceği tehlikede’
Hareket, kadınlara yönelik kısıtlamaların bireysel hak ihlallerinin ötesinde sonuçlar doğuracağını belirterek, insan sermayesinin zayıflaması, yoksulluğun artması, zorunlu göçlerin hızlanması, eşitsizliğin derinleşmesi ve Afganistan'ın bölgesel ile uluslararası alanda daha fazla yalnızlaşması riskine dikkat çekti. Kadınların eğitim sisteminden, iş gücünden ve kamusal yaşamdan dışlanmasının ülkenin kalkınmasını daha derin krizlerle karşı karşıya bırakacağı ve bunun etkilerinin gelecek nesillere kadar uzanacağı ifade edildi.
Uluslararası topluma çağrı
Hareket, Birleşmiş Milletler, hükümetler, uluslararası kuruluşlar ve insan hakları örgütlerine çağrıda bulunarak, yalnızca kınama açıklamaları yapmak yerine "cinsiyet apartheidi" olarak tanımladığı uygulamaların sona erdirilmesi için somut, etkili ve koordineli adımlar atılmasını istedi. Hareket ayrıca Afganistanlı kadınların özgürlük, adalet, eşitlik ve temel haklarını elde etme mücadelesinin, tüm ayrımcı uygulamalar sona erene kadar devam edeceğini bildirdi.







