KCDP: Mirinên bi guman ên jinan zêde dibin 

2026-07-13 13:28:48


	 

	STENBOL - Li gorî rapora KCDP'ê ya şeş mehên pêşîn ên sala 2026'an, jin pir caran li malên xwe ji aliyê mêrên herî nêzîkî wan ve hatine kuştin. Platformê, bi balkişandina ser zêdebûna mirinên gumanbar ên jinan, tekez kir ku nebûna lêpirsînên bi bandor û polîtîkayên bêcezatiyê hîn jî mafê jiyanê yê jinan tehdît dikin.

	 

	Platforma Em ê Kuştina Jinan Rawestînin rapora xwe ya li ser kuştinên jinan û mirinên gumanbar ên jinan di şeş mehên pêşîn ên salê de di civîneke çapemeniyê de li Bilim Beyogluyê ragihand. Aktîvîsta Tevgera Jinên Azad (TJA) Sebahat Tuncel, nûnerên Komeleya Dema Jinan, Platforma Jinan a ji bo Wekheviyê (EŞÎK), Ekmek ve Gul, jinên ji Partiya Karkerên Tirkiyeyê (TÎP), Şaxa Jinan a Stenbolê ya CHP'ê, endamên Meclîsa Jinan a Stenbolê ya Partiya Wekhevî û Demokrasiyê (DEM Partiyê) û nûnerên Meclîsa Jinan a Stenbolê ya Kongreya Demokratîk a Gelan (HDK) beşdarî civînê bûn.

	 

	Li gorî daneyên ku KCDP'ê ji bo şeş mehên pêşîn ên salê parve kiriye, 150 jin hatine kuştin û 151 jin di şert û mercên gumanbar de mirine. %61'ê jinan li malê hatine kuştin, û %64'ê mirinên gumanbar jî li malê çêbûne.

	 

	‘Malbat tiştê ku divê dewlet bike dikin’

	 

	Nûnera Giştî ya KCDP'ê Gulsum Kav di civînê de axivî û diyar kir ku malbat bi salan e li edaletê digerin, lê berpirsiyariya lêpirsînê, ku divê dewlet bicîh bîne, pir caran ji malbatan re tê hiştin.

	 

	Gulsum Kav diyar kir ku malbat di bin barekî giran de ne û got, "Erka dewletê ye ku rastiyê eşkere bike. Me têra xwe êş kişandiye."

	 

	Gulsum Kav diyar kir ku lêpirsînên bi bandor li ser mirinên gumanbar ên jinan nayên kirin û tekez kir ku divê îhtîmala komkujiyek were lêkolîn kirin, nemaze di dozên ku hevjîn an xizmên nêzîk tê de ne. Gulsum Kav got, "Li welatê me, ev doz bêyî lêpirsînên pêwîst bi lez têne girtin. Lêbelê, di dozên mirinê de, dem pir girîng e. Divê delîl di çend demjimêrên pêşîn de werin berhevkirin. Piştî windakirina delîlan gihîştina rastiyê pir dijwartir dibe. Sîstemeke hiqûqî ya rastîn bêyî berhevkirina delîlan nikare edaletê pêk bîne. Lêpirsîna bi bandor yek ji berpirsiyariyên bingehîn ên dewletek ku bi serweriya hiqûqê ve tê rêvebirin e."

	 

	'Mirinên gumanbar ên jinan zêde dibin'

	 

	Fidan Ataselim diyar kir ku dema ku li daneyên salan tê nihêrtin, zêdebûnek girîng di mirinên gumanbar ên jinan de diyar dibe û vê yekê bi polîtîkayên bêcezatiyê ve girê dide. Fidan Ataselim got, "Dema ku em daneyên şeş mehên dawî bi salên berê re didin ber hev, em zêdebûnek girîng di mirinên gumanbar ên jinan de dibînin. Zêdebûna kuştinên jinan berdewam dike. Nebûna tedbîrên pêşîlêgirtinê, polîtîkayên bêcezatiyê dibin sedema vê rewşê. Beşek mezin ji mirinên gumanbar ên jinan bi têra xwe nayên lêkolînkirin. Ji ber vê yekê, bersiva pirsa 'Çima ew mir?' hîn jî nehatiye dîtin. Dosya têne tepeserkirin, lêpirsînên bi bandor nayên kirin û tewra piştî ku mafê jiyanê yê jinan tê binpêkirin jî, rastî nayê eşkerekirin."

	 

	'Em ê bişopînin'

	 

	Fidan Ataselîm derbarê avahiya nû ya ku di nav Weqfa Jin û Dadmendiyê de hatiye damezrandin de wiha got: "Em ê çavdêriya çawaniya xebata vê yekîneyê bikin. Lêbelê, em dipirsin; gelo kuştinên jinan, dozên ku wekî xwekuştin an qezayan hatine girtin, dê ji nû ve werin lêkolînkirin? Em ê vê yekê bişopînin. Ev doz bi awayekî xweber nehatine vekirin û ne jî bi awayekî xweber pêşveçûn çêbûye. Em ew kes in ku vê têkoşînê bi malbatên jinên ku hatine kuştin re didomînin. Ji niha û pê ve, em ê hem van pêvajoyan û hem jî mekanîzmayên ku hatine damezrandin bişopînin."

	 

	Civîn bi axaftinên xizmên jinên ku di bin şert û mercên gumanbar de mirine berdewam kir.