Nazlican Nûjîn Yildiz-Berîtan Tunç 

 

ÎZMÎR - Sultan Yagmakan û Hanîfe Gumuş, ku bîranînên xwe yên pîrozkirina Newrozê di bin zextan de vegotin, diyar kirin ku ew dixwazin Newrozê bi Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan re pîroz bikin û gotin: "Ji niha û pê ve, piştî vê Newrozê, em dixwazin Rêberê xwe Abdullah Ocalan li kêleka me be."

 

Di çîroka her jinekê de ku beşdarî têkoşîna ji bo hebûnê ya gelê Kurd dibe, agirê Newrozê heye. Jinên ku bi salan berê neçar man ku axên xwe biterikînin û ji têkoşîna li cihên xwe yên nû dûr neketin, bi destdana çîrokên hevdu hevgirtin û berxwedanê xurt dikin. Mîna agirê Newrozê ku wan li cihên xwe yên nû pêxist, her çend ew ji welatê xwe dûr bûn jî. Du jinên ku ji Mêrdînê koçî Îzmîrê kirine, Dayika Aştiyê Sultan Yagmakan û dayika girtiyan Hanîfe Gumuş, li Îzmîrê hevdu dîtine û heta niha di her pîrozbahiya Newrozê de li hev civiyan e. Çîrokên wan ên Newrozê her tim bi berxwedan û wêrekî tijî ne. Bi vê berxwedan û wêrekî, ew ê îsal jî, wekî her sal, di pîrozbahiya Newrozê de bin. Daxwaza wan yek e ku Newrozê bi Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan re pîroz bikin.

 

Sultan Yagmakan, dema ku behsa coşa ku wan di salên borî de di dema Newrozê de jiyane kir, got ku amadekarî çend roj berê bi coşek mezin dest pê dikirin û got: "Em çend roj berê amadekariyên xwe dest pê dikirin. Heta cil û bergek ji wan deman li cem min heye. Em çend roj berê ji xwe re cil û berg çêdikirin û amade dikirin. Ji bo me, Newroz ji her tiştî girîngtir bû. Em ji betlaneyên din jî hez dikin, lê Newroz tiştekî bi tevahî cuda ye. Em di dema Newrozê de pir kêfxweş in. Berî ku em werin Îzmîrê, me nekarî li Mêrdînê Newrozê pîroz bikin, lê apê min hildikişiya ser girêkî, agir pêdixist û digot, 'Îro newroz e.' 

 

Zextên salên borî 

 

Wê demê em zarok bûn, me zêde wateya wê nizanibû. Piştî ku em hatin vir, me dest bi pîrozkirina Cejna Newrozê kir. Mînakî, pîrozbahiyên Cejna Newrozê yên ku me li Bucayê dikirin pir xweşik bûn. Qedexe dikirin, polîs me dorpêç dikirin, lê dîsa jî me pîroz kir. Ji bo min, Cejna Newrozê ya herî xweşik ew bû ku me di sala 2000'an de li Bucayê pîroz kir. Ji biçûkan bigire heta mezinan her kes li meydanan bû. Kurê min Rêzan, ku şehîd bû, piştî ku Rêber di 15'ê Sibatê de anîn Tirkiyeyê, li Kadifekaleyê bi hevalên xwe re Cejna Newrozê pîroz kir. Paşê, wan kurê min di serdegirtina mala me de girtin û ew xist girtîgehê. Wê demê kurê min pir biçûk bû. Piştî ku ew ji girtîgehê derket, ew tevlî Tevgera Azadiyê bû. Ji ber vê yekê, pîrozbahiyên Cejna Newrozê yên wan deman xweşik bûn, lê di heman demê de zehmetî jî hebûn. Ew zarokên me digirtin û binçav dikirin. Ew îşkenceyê li wan dikirin."

 

Pîrozbahiya 8'ê Adarê û Newrozê

 

Sultan Yagmakan diyar kir ku bi saya pêvajoya ku di salên dawî de piştî banga Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan dest pê kiriye, her çalakî û bûyer di şert û mercên çêtir de tê pîrozkirin û wiha bi lêv kir: "Hêviya me heye. Pîrozbahiya ku me di 11'ê Adarê de li Kadifekaleyê li dar xist pir xweşik bû. Me digot qey ew ê dîsa were astengkirin, lê bi saya Rêberê me, bi saya ciwanên me yên têkoşer, bi saya Zekiye, Rahşan û Mazlum Dogan ên ku xwe şewitandin, em Cejna xwe ya Newrozê pîroz dikin. Wan ev rê ji me re vekirin. Em ê wan qet ji bîr nekin û em ê her tim di rêya wan de bimeşin. Em ê heta ku Rêberê me û girtiyên me azad bibin, heta ku pêvajoya ku Rêberê me dest pê kiriye bi ser keve, em ê têkoşînê bidomînin. Ez hêvî dikim ku pîrozbahiya Newrozê ya îsal ji hemî pîrozbahiyên berê yên Newrozê xweşiktir be. Bi taybetî pîrozbahiyên Newroz û 8'ê Adarê li Kurdistanê me pir kêfxweş dikin. Bi saya Rêberê me, em hîn azadtir bûn. Wî rê ji me re vekir, em hişyartir bûn, çavên me vebûn. Êdî kes nikare zilmê li me bike. Cejna me hemûyan pîroz be. Cejna Rêberê me û hemû Kurdan... Newroz pîroz be ji gelê me re." 

 

Ligel zehmetiyan pîrozbahiya Newrozê

 

Hanîfe Gumuş bi gotina ku pîrozbahiyên Newrozê yên ku berê li dar dixistin pir xweşik bûn, dest bi axaftina xwe kir. Wê diyar kir ku zehmetî ne tenê bi astengkirina pîrozbahiyên Cejna Newrozê ve sînordar bûn û wiha axivî: "Me li malê xwarin çêdikir, zarokên me bi me re bûn. Em neçar diman ku ji bo Newrozê bixebitin  û em difikirîn, gelo em ê sibê çawa bigihîjin Newrozê, em ê zarokên xwe li ku bihêlin? Me nedikarî zarokên xwe bibin Newrozê, ji ber ku pîrozbahî pir qerebalix bûn. Min cara zarokên xwe li malê dihiş û diçûm. Her wiha zehmetiyên me yên aborî jî hebûn, xizanî hebû, cilên me yên zêde tunebûn ku em li xwe bikin ji bo Newrozê. Dema ez biçûk bûm, derfetên min zêde tunebûn, lê niha, dema ku ez diçim Cejna Newrozê, ez pir xweşik cil û berg li xwe dikim. Wê demê xizanî hebû, lê ew der jî pir xweşik bû. Em sî sal berê hatin Îzmîrê, me gelek zehmetî kişand, lê em hêdî hêdî gihîştin cihê ku em îro lê ne. Berê, em diçûn Kadifekaleyê û agir pêdixistin û ew agir heta derengiya şevê dişewitî. Ne me tirs hebû, ne jî me ji dewletê ditirsiya. Ew der pir xweşik bû."

 

Newroz pîroz be 

 

Hanîfe Gumuş, diyar kir ku pîrozbahiyên niha yên Newrozê li gorî demên berê di şert û mercên rehettir de têne lidarxistin, lê dîsa jî diyar kir ku di dilê wan de valahiyek heye û wiha hest û ramanên xwe anî ziman: "Zarokên me hîn jî di girtîgehê de ne. Rêberê me her tiştê ku ji destê wî dihat kiriye. Çek hatin şewitandin, her tişt bi eşkereyî hate kirin, lê niha berpirsiyariya herî mezin li ser milê dewletê ye. Dewlet hîn jî gavekê navêje. Ma dest an lingê dewletê şikestiye ku nikare tiştek bike? Piştî vê Newrozê, em dixwazin rêberê me Abdullah Ocalan li kêleka me be. Em dixwazin zarokên me yên di girtîgehê de û girtiyên me yên nexweş di zûtirîn dem de werin berdan. Em dixwazin Newrozê bi rêberê xwe re pîroz bikin. Em dixwazin zarokên xwe yên di girtîgehê de hembêz bikin. Em dixwazin Kurd û Tirk bi hev re bi wekhevî bijîn. Ez Newrozê ya Rêber Abdullah Ocalan, girtiyên di girtîgehê de û girtiyên jin pîroz dikim. Ez di heman demê de dayika girtiyekî me. Ez Newrozê ya kurê xwe Nezîr jî pîroz dikim. Ez dixwazim her kes bi aramî bijî. Ez hêvî dikim ku dewlet di dawiyê de fêm bike ku Kurd hene û qet namînin. Ez hêvî dikim ku hemî Kurd vê yekê biceribînin... Em ê di Newrozê de li meydanan bin û rojekê em ê Rêberê xwe li qada Newrozê bibînin ku diaxive. Ez Newrozê li her kesî pîroz dikim."