HABER MERKEZİ- İran ve İsrail-ABD savaşının 20'nci gününde İsrail suikast saldırılarını İran da Körfez ülkelerine saldırıları sürerken 12 ülke İran'a karşı ortak bildiri yayınladı, 24 saatte 115 sivil katledildi.

 

İsrail, İran’ın İstihbarat Bakanı İsmail Hatib’i gece operasyonunda öldürdüğünü açıklamış, İranlı yetkililer söz konusu saldırıyı doğrulamıştı. İsmail Hatib'in öldürülmesiyle son 24 saat içerisinde İran'ın üst düzey 3 ismi İsrail-ABD saldırılarında öldürülmüş oldu. (Yüksek Ulusal Güvenlik Sekereteri Ali Laricani ve Besic komutanı Gulamrıza Süleymani)

 

İran da misilleme yaparak gerçekleştirdiği saldırılarda İsrail'in başkenti Tel Aviv'deki bazı mahalleler ve bir tren istasyonu hasar görürken, en az 2 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Bununla birlikte İran saldırılarında İsrail'in toplam kaybı 15'e yükseldi. İran gece boyunca İsrail başta olmak üzere Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) dönük saldırılarını sürdürdü.

 

Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad ve Katar'daki enerji tesislerini hedef alan İran, Las Raffan Rafinerisi'nin vurulduğunu duyurdu. Katarlı yetkililer söz konusu saldırıyı doğruladı.

 

Kirmanşan’da iletişim hatları kesildi

 

Çarşamba akşamından itibaren Kirmaşan’da iletişim hatları ve internetin rejim güçleri tarafından tamamen kesildiği ve kentin ablukaya alındığı öğrenildi. Silahlı güçler ve sivil giyimli görevlilerin, Kasra gibi mahalleler dahil olmak üzere birçok sokak ve bölgede konuşlandırıldığı kaydedildi.

 

7 bin 800 noktaya saldırı

 

İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), İran'ın henüz modern silahlarını kullanmadığını iddia ederek savaşın ilerleyen günlerinde bunları kullanacağını duyurdu. ABD ve İsrail savaş uçakları özellikle Tahran, Şiraz, Sine başta olmak üzere pek çok kente hava saldırıları düzenledi. İsrail, İran’ın ve dünyanın en büyük doğalgaz sahalarından biri olan South Pars’ı hedef aldı. Pentagon, İran savaşı için Kongre aracılığıyla ek 200 milyar dolar tahsis edilmesi için Beyaz Saray'a başvuruda bulundu. Öte yandan ABD'nin İsrail'in devam eden saldırılarına onay verdiği ve saldırıların süreceği ifade edildi. ABD ordusu, İran genelinde nükleer tesisler, hava savunma sistemleri ve askeri komuta merkezleri dahil 7 bin 800 noktaya saldırı düzenlediğini bildirdi.

 

İsrail ordusu, Lübnan'ın doğusundaki Baalbek kentine hava saldırısı düzenledi; bu saldırıda 2 çocuk yaşamını yitirdi, çok sayıda kişi yaralandı.

 

ABD Başkanı Donald Trump, dün gece saatlerinde İsrail ve ABD savaş uçaklarının dünyanın en büyük doğalgaz sahası olan İran'daki Güney Pars (South Pars) sahasını hedef almasına dair Truth Post isimli dijital medya hesabında paylaşım yaptı. Donald Trump, İsrail'in Ortadoğu'da yaşananlara duyduğu öfke nedeniyle, South Pars'ı hedef aldığını söyleyerek, "Tesisin nispeten küçük bir bölümü hedef alındı" ifadelerini kullandı.

 

12 ülkeden İran'a karşı ortak bildiri: Ağır bedel öder

 

Öte yandan İran’ın misilleme saldırılarına karşı Suudi Arabistan’ın çağrısıyla Riyad’da Türkiye, Suriye, Azerbaycan, Bahreyn, Mısır, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) dışişleri bakanları toplandı. Toplanan ülkeler tarafından düzenlenen istişare toplantısının ardından ortak bildiri yayımlandı. Bildirgede, Tahran yönetimine çağrı yapıldı.

 

Bakanlar tarafından onaylanan bildiride, İran’ın balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla (İHA) gerçekleştirdiği saldırıların doğrudan sivil nüfusu ve hayati altyapıları hedef aldığı vurgulandı. Bildiride, "İran İslam Cumhuriyeti’nin kasten sivil yerleşim alanlarını, enerji tesislerini, su arıtma istasyonlarını, havalimanlarını ve diplomatik binaları hedef alan saldırılarını şiddetle kınıyoruz. Bu eylemler uluslararası hukukun ve egemenlik haklarının açık bir ihlalidir" denildi.  İran’ın bu saldırılarının "bahane kabul etmez" olduğu belirtilen açıklamada, saldırılardan zarar gören ülkelerin Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın 51. maddesi uyarınca kendilerini savunma hakkına sahip oldukları hatırlatıldı. Bakanlar, İran’ın komşuluk hukukunu ihlal etmeye devam etmesinin kendisine "siyasi ve ekonomik olarak ağır bir bedel ödeteceği" uyarısında bulundu.

 

Hürmüz Bogazı şartı

 

Ortak bildiride İran’dan şu somut adımları atması talep edildi:

 

*Bölgedeki silahlı milis gruplara verilen destek, finansman ve silah sevkiyatı derhal durdurulmalı.

 

*BM Güvenlik Konseyi’nin 2817 sayılı kararına tam uyum sağlanmalı.

 

*Hürmüz Boğazı ve Bab el-Mendeb üzerindeki uluslararası deniz trafiğini engelleyen veya tehdit eden girişimlerden vazgeçilmeli.

 

İsrail kınandı

 

Toplantıda ayrıca Lübnan’ın toprak bütünlüğüne ve devlet egemenliğine destek mesajı verildi. Silah gücünün sadece devletin elinde olması gerektiği savunulurken; İsrail’in Lübnan’a yönelik devam eden saldırıları ve bölgedeki yayılmacı politikaları da dışişleri bakanları tarafından kınandı.

 

Türkiye destek verdi

 

İstişare toplantısına katılan Türkiye, bölgedeki tansiyonun düşürülmesi ve diplomatik yolların devreye sokulması konusundaki kararlılığını yineledi.12 ülke, gelişmeleri yakından takip etmek ve ortak bir güvenlik mimarisi oluşturmak için koordinasyonun sürdürülmesi konusunda mutabık kaldı.

 

24 saatte 115 sivil katledildi

 

İnsan Hakları Aktivistleri (HRANA), son 24 saatteki savaş sonuçlarına ilişkin bilgileri yayımladı. HRANA'nın paylaştığı bilgilere göre, son 24 saat içinde İran ve Rojhilat’ta 11 ilde en az 79 saldırı gerçekleştirildi. Bu saldırılarda 15 askeri merkez, Devrim Muhafızları üsleri, Besic merkezleri, askeri havalimanları, polis merkezleri, petrol depoları ve İran'ın nükleer enerji tesisleri hedef alındı. Son 24 saat içinde 115 sivil hayatını kaybederken, 105 sivil de yaralandı.

 

Saldırıların en çok gerçekleştiği yerlerin arasında Tahran, Huzistan, Gilan, Elborz, Kum, Kazvin, Khorramshahr, Bandar Abbas, Karaj, Ferdows ve Piranshahr yer aldı.

 

Ayrıca, savaşın başlangıcından beri  bin 369 sivil saldırılar sonucunda hayatını kaybederken, bunlardan 207'sinin 18 yaş altındaki çocuklar olduğu ifade edildi.