Ji girtiya siyasî Gulrox Îraî ji bo PEN a Amerîkayê name

  • 18:09 16 Gulan 2026
  • Rojane
NAVENDA NÛÇEYAN - Gulrox Îraî girtiyeke siyasî ya li girtîgeha Evînê ye, nameyek ji PEN’a Amerîkayê re şand, tê de behsa zext û sînorkirinên li ser azadiya ramanê ya li ser nivîskarên li Îranê kir. Tekez kir gelên bindest ku ji bo maf têdikoşin dê ji xeniqînê azad bibin.
 
Gulrox Îraî yek ji girtiyên siyasî yên jin ên herî navdar ên li Îranê ye. Klra Îraî ji ber çalakiyên xwe yên sivîl, nivîs, piştgiriya xwe ji bo girtiyên siyasî û dijberiya cezayê darvekirinê, gelek caran rastî girtin û darizandinan hatiye. Wê salên cezayê xwe li Zindana Evîn û yên din derbas kiriye, di vê demê de ji mafên xwe bêpar maye.
 
‘Pênûs bûye cureyek berxwedanê’
 
Girtiya siyasî Gulrox Îraî, îro nameyek ji PEN’a Amerîkayê re şand û tê de wêneyek li ser kêmbûna azadiya ramanê û zêdebûna zexta li ser nivîskaran li Îranê pêşkêş kir. Ji ber ku pênûs êdî ne tenê amûrek ji bo nivîsandinê ye, her wiha bûye dengek kolektîf ji bo kesên marjînalîzekirî û amûrek ji bo rûbirûbûna polîtîkayên dûrxistinê. Kiryara nivîsandinê di ronahiya avahiyek tepeserkirinê ya zêde de bûye celebek berxwedanê.
 
Peyama Gulrox Îraî wiha ye: “Ji dûr ve, ez silavê li we dikim dema ku hûn bi hev re radiwestin da ku ‘azadiya nivîsandinê' pîroz bikin di cîhanek ku tê de cih ji bo eşkerekirina rastiyan tuneye û ku şikandina zincîrên zilm, zorê û koletiyê ne mafek sedîsed e, rûbirûbûnek bi serdestên ku berjewendiyên wan bi rêya tirsê ku li ser axaftin û kiryarê siya dike têne xizmet kirin. Li vir, nivîsandina bi wêrekî li ser êşa gelên ku ji bo berxwedana li dijî niheqiyê radibin, wekî sûc tê hesibandin. Ew kesên ku bi pênûsa xwe ya wêranker êşê nîşanî cîhanê didin, bi tevahî bêdeng rûdinin û ew sûcdar in ku heq dikin werin darizandin.;
 
Nivîsandina li ser êşa bindestan, li ser xizanî, newekhevî, zordarî û kuştina sîstematîk ku her gav bûye beşek ji jiyana me. Her çend ji fikaran bêpar nebe jî, pencereyek hêviyê ye ku têkoşînê motîve dike. Ew dê bibe teşwîqek ji bo şoreşa hêrsa gelên ku di nav bêhntengî de dijîn û gurîna hêrsa wan a hişmend û armancdar, wekî ku dîrok nîşan dide, tenê rêya jiholêrakirina niheqiyê ye.
 
Berteka serwer, bêtehamuliya azadiya ramanê ye
 
Berteka serwer bêtehamuliya azadiya ramanê û wêrekiyê ye di kêliyekê de ku pênûs êrîşî darvekirinê dike û çîroka xizanî û newekheviyê vedibêje û dibe neynikek ji maseyên vala, soza serhildana birçiyan dide. Ji ber vê yekê, dev ji şikandina pênûsê berdin ku rastiya tal a niha bi asoyê siberojek geş ve girêdide û bêdengiya ku em neçar mane ku di encama zexta berdewam a zêdetirî sedsalek serdestiya “Şêx û Padîşah” de tê de bin, dişkîne. Ew hişmendiya civakî, siyasî û çînî dişkîne ku girseyên bêpar û bindest azad dike. Em dinivîsin da ku bi tunekirina fîzîkî ya mirovan û paşguhkirina ramanê û jiholêrakirina bawerî û mafên siyasî, îdeolojîk û civakî re rûbirû bibin, da ku bi tunekirina nirx û baweriyên ku her gav dûrxistin û tecrîd ferz kirine re rûbirû bibin.
 
Her çend azadiya me kelepçekirî be jî em dinivîsin
 
Em dinivîsin, her çend azadiya me kelepçekirî be jî, her çend em di bin gefê de bin, werin sînordarkirin û em neçar bimînin ku sirgûn bibin û jiyana xwe feda bikin. Me ev têkoşîn bi salan di bin serdestiya berdewam a dîktatoran de di bin destê îstismar û reaksiyonê de, li ser serê çiyayan û di nav daristanan de û li kolanên welatên me, bajarên Rojhilata Navîn ên ku ji hêla kolonyalîzmê ve hatine talankirin û ji hêla reaksiyonê ve hatine êrîşkirin, bi helbest û sloganan, bi xwîn û ruhê xwe meşandiye û di vê yekê de rolek me heye.
 
Pênûs dibe qêrîna êşa hevpar li dijî neheqiyê
 
Dema ku pênûs dest bi nivîsandinê dike da ku êşa gelan vebêje, ew ne bi sînoran, ne jî bi nijad, netewe, zayend an reng ve girêdayî ye. Pênûs dibe qêrîna êşa hevpar li dijî niheqiyê. Ji bo me yên ku ketine qada şer a newekhev, pênûs dibe qêrîna maseyên bê nan. Em ji bo dayîkên xemgîn digirîn dema ku ew cenazeyên wan rêberên wêrek dibînin ku li ser erebeyên mirinê ber bi gorên nenas ve têne birin. Em ji bo zarokên Filistînê digirîn dema ku wan hêrsa dagirkeriyê di torbeyên koçberiyê de hilgirtin û xewnên wan bi xweliya darên zeytûnê yên ku nefreta zordar dişewitîne, ber bi hewayê ve çûn.
 
Dema ku em ji bo awira dawîn a tirsnak a keçên Mînabê û ji bo toz, xwîn û porê tevlihev û bêserûber li ser stûyên wan ên zirav digirîn, em edaletê dixwazin. Mah Munir Molayî Rad, dayîka Kiyan Perflek, ku di nav kêfxweşiya kurê xwe de ku di xwepêşandanên Îzehê de hat kuştin, bi xemgîniyek bêdawî bi bîr anî û nivîsand ku niheqî ne mayînde ye û zalim dê ji ber kiryarên xwe were cezakirin, em ji bo hemû êş û niheqiyên li her goşeyê cîhanê edaletê dixwazin. Her kesê ku ji bo berjewendiya xwe ji vê yekê dûr dikeve, dev ji mîsyona xwe berdaye.
 
Hewldanên we yên hişmend dê bibin dengvedana dengê bêdeng
 
Hûn, evîndarên min, ku dilê we ji bo eşkerekirina rastiyê lêdide û hûn bi nivîsandina li ser rastiyê bê tirs serbilind in, hûn ji pênûs û têkoşîna ji bo wekhevî û rizgariyê hez dikin, hewldanên we yên hişmend û berpirsiyar dê bibin dengvedana dengê bêdeng û ji bo gelên bindest ên ku ji bo maf têdikoşin, bibin çirayek.
 
 Em ê ji xeniqandinê rizgar bibin û em dizanin ku ev tenê bi tevgerek hevbeş dê were bidestxistin. Ji ber vê yekê em edalet û wekheviyê saz bikin û mirovahiyê ji xeniqandin û koletiya serdestan rizgar bikin.”