Însiyatîfa Yekîtiya Demokratîk: Çareserî yekîtî û demokrasî ye
- 09:02 10 Adar 2026
- Rojane
AMED - Endama Înîsiyatîfa Yekîtiya Demokratîk Hafîze Îpek, têkildarî êrîşên Îsraîl û DYA'yê yên li ser Îranê diyar kir ku çareserî ne bi hêzên hegemonîk, lê bi têkoşîna hevbeş a hêzên demokratîk ên li Îranê dikare pêk were. Hafîze Îpek her wiha tekez kir ku felsefeya "jin, jiyan, azadî" ku jinên Kurd pêşengiya wê dikin, di berxwedanê de roleke diyarker dilîze.
Şerê ku bi êrîşên Îsraîl û Amerîkayê yên li ser Îranê dest pê kir, berdewam dike, pevçûn li eniyên Îran, Îsraîl û Lubnanê berfireh dibin. Her çend li Îran û Rojhilatê Kurdistanê ku xetên înternet û telefonê lê qut bûne, ragihandin bi sînor be jî, hatiye dîtin ku welatiyên Îranî yên li Tirkiyeyê dest bi sefera Îranê kirine da ku ji xizmên xwe xeberê bistînin. Ji aliyekî din ve, li ser sînorê Îran-Wanê ti çalakiyeke awarte tune ye û hatiye hînbûn ku Îran tenê destûrê dide welatiyên xwe ku bikevin welêt.
Endama Înîsiyatîfa Yekîtiya Demokratîk, Hafîze Îpek, li ser êrîşên Îsraîl û DYA'yê yên li dijî Îranê nirxandin kir.
Hafize Îpek diyar kir ku hêzên hegemonîk hewl didin ku herêmê bixin nava kaosekê û got, "Hêzên hegemonîk bi salan e hewl didin ku Rojhilata Navîn bi teşe bikin. Bi pêşengiya Îsraîl û Amerîkayê, planên cûrbecûr têne bicîhanîn û êrîş têne kirin da ku li Rojhilata Navîn bibin hêzek. Wekî înîsiyatîf, em vê êrîşê rast nabînin. Belê, dewleta Îranê dewletek pir hov û zordar e. Lê em bawer dikin ku çareserî li wir divê bi her awayî li herêmî were dîtin. Em ji bo afirandina welatekî demokratîk ku her gel, nemaze gelê Kurd, dikare xwe tê de bibîne, têdikoşin. Lêbelê, dema ku em lê dinêrin, hêzên hegemonîk bi soza 'anîna azadiyê' pozîsyonên xwe xurt dikin, ango tiştê ku ew dixwazin bikin ev e ku Îsraîl bibe hêza yekane ya li Rojhilata Navîn. Amerîkayê ev rol daye Îsraîlê."
'Danûstandin û dînamîkên navxweyî lazim in'
Hafîze Îpek diyar kir ku komkujî û darvekirinên li ser Kurdan li Îranê di demên berê de nehatine jibîrkirin, lê divê çareserî ne bi rêya tolhildanê, lê bi rêbazên demokratîk, diyalog û dînamîkên navxweyî were bidestxistin û got, "Kurdistan ji hêla çavkaniyên bin erdê û li ser erdê ve welatekî pir dewlemend e. Dewletên ku nekarîn li welatên xwe azadiyê bi dest bixin, lê dewletên bihêz, li gorî berjewendî û daxwaza xwe ya bihêztirbûnê êrîşek dan destpêkirin. Em vê yekê rast nabînin. Li Îranê, di serdema Şah de, her roj Kurd dihatin kuştin û darvekirin. Kîjan Kurd dikare bavekî Kurd ku li ber çavên zarokê xwe tê darvekirin ji bîr bike? Ev tiştek e ku qet nayê jibîrkirin û her Kurdekî xwedî wijdan dê li dijî vê yekê bisekine. Tevî her tiştî, em dibêjin ku tolhildan ne tiştekî rast e. Divê ev pirsgirêk bi rêbazên demokratîk, danûstandin û dînamîkên navxweyî werin çareserkirin."
'Çareserî bi yekîtiyê pêk tê'
Hafize Îpek tekez kir ku dewlet û saziyên navneteweyî li hember binpêkirinên mafên mirovan bêalî tevnagerin û çareserî tenê bi yekîtîya hêzên sosyalîst û demokratîk ên li Îranê dikare pêk were û got: "Dewletek tune ku bi bêalî li tiştan binêre. Dewletek tune ku binpêkirinên mafên mirovan ên li wir eşkere bike ji ber ku hemî dewlet, nemaze AHÎM, bi nêzîkatiyek bi tevahî siyasî nêz dibe. Ya herî girîng li vir ew e ku hêzên sosyalîst ên li Îranê bibin yek û Kurd xwe bi rêxistin bikin. Niha, hemî hêzên demokratîk ên li wir bûne yek. Ger kesek bikaribe çareser bike, ew ê ev hêz bin. Bêdengiyek heye, lê Kurd dê tu carî zilm û zordariya ku li ser ti herêmek Kurdî tê kirin, li ku derê cîhanê be, qebûl nekin. Tu kes ji wan teslîmî hêzên hegemonîk nabe. Kurd bawer dikin ku divê çareseriyek demokratîk hebe. Kurd dê piştgiriya xwe ya heyî bidin hêzên demokratîk ên li wir."
'Felsefeya Jin, jiyan, azadî bû pêşengiya berxwedanê'
Hafize Îpek diyar kir ku piştî kuştina Jîna Emînî serhildanek mezin bi pêşengiya jinên Kurd li Îranê dest pê kir û felsefeya "Jin, jiyan, azadî" di vê pêvajoyê de roleke diyarker lîst. Hafîze Îpek, tekez kir ku yekîtî li her çar aliyên Kurdistanê û dîyasporayê ji bo serkeftina Kurdan pêwîst e û got, "Bi taybetî piştî kuştina Jîna Emînî, di bin pêşengiya jinên Kurd de, li ser bingeha felsefeya 'Jin, jiyan, azadî' serhildanek mezin çêbû. Bê guman, hêzên din jî bandor li ser vê yekê kirin. Mînak, hilweşîna aborî ya Îranê, paşguhkirina gelek beşên civakê di warê civakî-çandî de, qedexeyên wê û binpêkirinên mafên mirovan jî bandor kirin. Lêbelê, felsefeya Jin, jiyan, azadî yek ji felsefeyên herî bibandor a li Îranê ye. Kurd û jinên Kurd pêşengiya serhildana li Îranê dikin. Bê guman, ji bo ku Kurd li wir bi ser kevin, li her çar aliyên Kurdistanê û li dîyasporayê yekîtî hewce ye. Ger em bipirsin çima yekîtî ewqas girîng e, ew di pêşîgirtina li êrîşên hovane yên li Rojava de yek ji faktorên herî girîng bû. Rastiya ku Kurd, ku heta niha ji ber hesabên piçûk nekarîne bibin yek, niha yekgirtî ne, pir watedar û hêzek mezin e. Kurd êdî astengiyan nas nakin û dem hatiye ku ew xwe ava bikin. Di heman demê de, perspektîfa pêşengiya jinê pêdivî ye. Înîsiyatîfa Yekîtiya Demokratîk bi lez û bez xebata xwe didomîne û dê berdewam bike. Em di xebata ku dê bibe sedema yekîtiya neteweyî de ne."







